CUS: bliżej potrzeb mieszkańców, bliżej ludzi

Od 1 listopada 2026 roku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, działający od 1990 roku, przekształcił się w Centrum Usług Społecznych (CUS). Zmiana realizowana w ramach projektu „ReGeneracja Kędzierzyna-Koźla. Społeczne, środowiskowe i kulturowe inicjatywy na rzecz rozwoju Młodego Miasta” to coś więcej niż nowa nazwa instytucji. To szersze spojrzenie na potrzeby mieszkańców, lepsze dopasowanie usług i wspieranie lokalnej aktywności.

Przez lata trudności i problemy, z jakimi mierzyli się mieszkańcy naszego miasta, stanowiły główny obszar działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zgłaszały się tam osoby i rodziny, które nie były w stanie samodzielnie przezwyciężyć kryzysów. Bezrobocie, niepełnosprawność, przemoc, bezdomność czy uzależnienia – to tylko niektóre z sytuacji wymagających wsparcia.

Potrzeby mieszkańców są jednak znacznie szersze. Czasem niezbędna jest pomoc w codziennym życiu, innym razem rozmowa z psychologiem, zajęcia dla dziecka albo wsparcie w trudnej sytuacji rodzinnej. Niekiedy wyzwaniem jest samotność, brak kontaktu z innymi ludźmi, czy trudność w dotarciu do miejsca w celu uzyskania efektywnej pomocy. Centrum Usług Społecznych ma odpowiadać na te różnorodne potrzeby w bardziej skoordynowany sposób. Nie oznacza to jednak, że wszystkie usługi będzie świadczyć jedna instytucja. Chodzi o to, by mieszkańcom łatwiej było dowiedzieć się, z jakiego wsparcia mogą skorzystać i gdzie go szukać. Niezwykle ważne jest to, iż dotychczasowe zadania z zakresu pomocy społecznej będą nadal realizowane, a dołączą do nich nowe – odpowiadające na potrzeby wszystkich mieszkańców - rozwiązania.

Usługi szyte na miarę

Ważną rolę w funkcjonowaniu CUS ma pełnić Biuro Obsługi Mieszkańca. Będzie to specjalne miejsce, zgodne z „zasadą jednego okienka”, w którym osoby poszukujące wsparcia uzyskają wszystkie informacje o dostępnych na terenie miasta usługach i możliwościach rozwiązania swoich problemów. Dzięki temu łatwiej będzie znaleźć właściwą drogę do uzyskania pomocy, także poza samym Centrum.

Oprócz dotychczasowych zadań MOPS, Centrum Usług Społecznych ma rozwijać ofertę usług społecznych odpowiadających na konkretne potrzeby mieszkańców. Od stycznia 2027 roku planowane jest uruchomienie czterech nowych usług:

• Mobilny Pomocnik – wsparcie w domu dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami, obejmujące m.in. wskazówki dotyczące bezpiecznego urządzenia przestrzeni mieszkalnej oraz drobne prace techniczne.
• Między słowami – indywidualne konsultacje i wsparcie psychologiczne dla różnych grup mieszkańców.
• Przystań Malucha – zajęcia wspierające rozwój dzieci w wieku od 3 do 8 lat, organizowane popołudniami w dni powszednie oraz w soboty.
• Kierunek Zmiana – warsztaty wspierające i profilaktyczne dla osób mierzących się z trudnościami lub kryzysem.

Przy planowaniu oferty usługowej ważne było, by odpowiadała na rzeczywiste potrzeby mieszkańców gminy. Nie każdy potrzebuje tego samego rodzaju pomocy, dlatego istotne jest zróżnicowanie dostępnych form wsparcia.

Razem możemy więcej – organizowanie społeczności lokalnej

CUS to nie tylko nowe usługi społeczne, ale także wspieranie relacji i aktywności mieszkańców. Za działania z zakresu organizowania społeczności lokalnej będzie odpowiadał organizator społeczności lokalnej (OSL), współpracujący m.in. z Gminnym Centrum Seniora oraz Centrum Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu. Celem tych działań będzie rozwijanie inicjatyw środowiskowych, współpracy sąsiedzkiej i zaangażowania mieszkańców. Dla seniorów to szansa na aktywne uczestnictwo w życiu miasta, nawiązywanie kontaktów i dzielenie się własnym doświadczeniem. Osoby starsze nie muszą być wyłącznie odbiorcami pomocy – mogą również inspirować innych i współtworzyć działania ważne dla lokalnej społeczności.

Co ta instytucjonalna zmiana oznacza dla seniorów?

Dla osób starszych istotne będzie przede wszystkim łatwiejsze dotarcie do informacji o dostępnych formach wsparcia. Senior odwiedzający CUS będzie mógł uzyskać konkretne wskazówki, gdzie zgłosić się ze swoją sprawą i jakie rozwiązania mogą pomóc mu w codziennym życiu. Jedną z nowych propozycji, dedykowanych m.in. seniorom, będzie Mobilny Pomocnik. Nie każdy senior potrzebuje stałej opieki. Czasami wystarczy wskazówka, jak zwiększyć bezpieczeństwo w mieszkaniu, podpowiedź, jak wygodniej zorganizować przestrzeń, albo wykonanie drobnej pracy technicznej. Celem jest wspieranie seniora w bezpiecznym i możliwie samodzielnym życiu we własnym domu. Równie ważna jest możliwość utrzymywania kontaktów z innymi ludźmi i uczestniczenia w życiu lokalnej społeczności. Wspólne inicjatywy, współpraca międzypokoleniowa i sąsiedzka życzliwość w ramach działań OSL mogą pomagać w przeciwdziałaniu osamotnieniu i budowaniu poczucia przynależności.

Wspólny kierunek: lepsze dopasowanie usług

Przekształcenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Centrum Usług Społecznych ma otworzyć kolejny etap rozwoju lokalnego systemu wsparcia. Obok pomocy osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji pojawia się szersze spojrzenie na potrzeby mieszkańców oraz potencjał całej społeczności. CUS ma ułatwiać dostęp do usług dopasowanych do indywidualnych potrzeb, a także wspierać aktywność, współpracę i wzajemną pomoc. Bo dobra jakość życia to nie tylko dostęp do odpowiednich usług, ale również relacje z innymi ludźmi i możliwość działania na rzecz swojego otoczenia. Jednym słowem, idzie nowe – z myślą o mieszkańcach, ich potrzebach, samodzielności i sile lokalnej wspólnoty.

Katarzyna Weklicz